Nafaka; dava sürecinde, çocuk için ve boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş için hükmedilir. Koşullar değiştiğinde nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması istenebilir.
Nafaka türleri
- Tedbir nafakası: Boşanma davası süresince veya eşler ayrı yaşarken, eşin ve çocukların geçimi için hükmedilir. Kusur aranmaz.
- İştirak nafakası: Velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır. Çocuk ergin oluncaya kadar devam eder.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücü oranında ödenir (TMK m.175). Nafaka ödeyecek eşin kusurlu olması aranmaz.
- Yardım nafakası: Yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy ve kardeşler için istenebilir. Eğitimine devam eden ergin çocuk da bu kapsamda nafaka talep edebilir.
Nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Mahkeme; tarafların gelirlerini, mal varlığını, sosyal ve ekonomik durumlarını, çocuğun yaşı ve ihtiyaçlarını araştırır. Bu amaçla tarafların kolluk aracılığıyla sosyal ve ekonomik durum araştırması yapılır, SGK ve banka kayıtları incelenir. Nafakanın her yıl hangi oranda (örneğin ÜFE veya TÜFE oranında) artacağına da kararda yer verilebilir.
Nafakanın artırılması veya azaltılması
Tarafların mali durumlarında önemli bir değişiklik olması veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılması ya da azaltılması istenebilir (TMK m.176/4). Örneğin:
- Çocuğun okula başlaması veya eğitim giderlerinin artması
- Nafaka yükümlüsünün gelirinin önemli ölçüde artması veya azalması
- Enflasyon nedeniyle nafakanın ihtiyacı karşılamaz hâle gelmesi
Yoksulluk nafakası ne zaman sona erer?
Yoksulluk nafakası, nafaka alan eşin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden sona erer. Ayrıca aşağıdaki durumlarda mahkeme kararıyla kaldırılır veya azaltılır (TMK m.176/3):
- Nafaka alan eşin evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması
- Nafaka alan eşin yoksulluğunun ortadan kalkması (örneğin düzenli bir işe girmesi)
- Nafaka alan eşin haysiyetsiz hayat sürmesi
Ödenmeyen nafaka nasıl tahsil edilir?
Tedbir nafakası kararları kesinleşmesi beklenmeden, boşanma kararıyla hükmedilen iştirak ve yoksulluk nafakası ise boşanmanın kesinleşmesinden sonra icra takibine konu edilebilir. Birikmiş nafaka alacakları için takip başlatılabilir ve borçlunun maaşına ve mal varlığına haciz konulabilir. Nafaka borcunu ödemeyen kişi hakkında, şikâyet üzerine icra ceza mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir (İİK m.344).
Boşanma sürecindeki diğer konular için çekişmeli boşanma ve velayet davası sayfalarına bakabilirsiniz.
Bu konu Boşanma ve Aile Hukuku çalışma alanının bir parçasıdır.
İlgili diğer konular:
Nafaka Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Yoksulluk nafakası ömür boyu mu ödenir?
Çocuk 18 yaşını doldurunca nafaka biter mi?
Nafaka ödemezsem ne olur?
Nafaka artırım davası ne zaman açılabilir?
Eşim çalışıyorsa yoksulluk nafakası alabilir mi?
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve son güncelleme tarihi 07.10.2026'dir. Mevzuat ve içtihat değişebileceğinden somut durumunuz için avukatınıza danışınız.